Decal là vật liệu tự dính gồm ba lớp: lớp mặt để in, lớp keo ở mặt sau và lớp đế có phủ silicon để giữ keo cho tới lúc bóc tem ra để dán. Keo của decal bóc dán dính khi được ấn lên bề mặt, không cần nước hay nhiệt. Ở xưởng in, decal được gọi tên theo vật liệu của lớp mặt, chẳng hạn như decal giấy, decal nhựa, decal trong hay decal Kraft.
Cấu tạo ba lớp của decal
Ba lớp của decal xếp chồng theo thứ tự lớp mặt, lớp keo, lớp đế, trong đó lớp silicon mỏng nằm ở mặt trên của lớp đế, tức là mặt tiếp xúc với keo. Theo Wikipedia, vật liệu làm nhãn được phủ keo ở một mặt và in ở mặt còn lại, còn lớp đế có nhiệm vụ bảo vệ keo và giúp việc cầm, xếp tem dễ dàng hơn.
Lớp mặt là phần được in, có thể là giấy hoặc màng nhựa. Vật liệu của lớp mặt quyết định decal có chịu nước hay nhìn xuyên được hay không. Lớp keo bám chặt vào lớp mặt nhưng không bám chặt vào mặt đế đã phủ silicon, vì vậy khi bóc tem, lớp keo đi theo lớp mặt.
Lớp đế, hay giấy lót, thường được làm từ giấy glassine, giấy Kraft hoặc màng nhựa PET. Một số bài viết tách lớp silicon thành lớp riêng nên đếm decal có bốn lớp, nhưng lớp silicon và lớp đế được sản xuất thành một tấm.
Các loại decal theo lớp mặt
Các loại decal thường gặp ở xưởng in gồm decal giấy, decal Kraft, decal nhựa sữa, decal trong, decal PP và decal xi bạc.
| Loại decal | Lớp mặt | Đặc điểm | Thường dùng cho |
|---|---|---|---|
| Decal giấy | Giấy trắng | In màu đẹp, dễ nhũn khi gặp nước | Tem dán hộp, túi giấy, phong bì |
| Decal Kraft | Giấy Kraft nâu | Nền nâu mộc | Tem cho đồ thủ công, thực phẩm |
| Decal nhựa sữa | Màng nhựa màu trắng đục | Dai, chịu nước, khó rách | Nhãn chai lọ, đồ để nơi ẩm |
| Decal trong | Màng nhựa trong suốt | Nhìn xuyên qua được | Nhãn chai thuỷ tinh, dán kính |
| Decal PP | Màng nhựa polypropylene | Dai, không thấm nước | Nhãn chai nhựa, sticker cần độ dai |
| Decal xi bạc | Có ánh kim loại | Nền màu bạc | Tem cho đồ điện tử, mỹ phẩm |
Decal nhựa sữa, decal trong và decal PP đều thuộc nhóm decal nhựa, chỉ khác nhau về loại màng. Khi chọn giữa decal giấy và decal nhựa, bạn cần biết đồ vật có gặp nước hay không.
Decal, sticker và PP: những tên hay bị nhầm
Decal, sticker và PP thường bị dùng lẫn khi đặt in tem dán, dù PP là tên của một loại nhựa, còn decal và sticker là tên gọi của vật liệu tự dính.
Decal khác gì sticker?
Ở Việt Nam, decal và sticker thường được dùng để chỉ cùng một thứ. Theo Wikipedia tiếng Anh, “decal” là cách gọi tắt của “decalcomania”, vốn là kỹ thuật chuyển hình in lên đồ gốm, vì vậy decal theo nghĩa gốc là hình được chuyển từ tờ giấy sang bề mặt khác. Cũng theo Wikipedia, loại decal bóc ra dán khô không chuyển hình, nên về kỹ thuật được gọi là sticker. Cách phân biệt này chưa thành chuẩn của ngành in ở Việt Nam, nên khi đặt in, bạn chỉ cần mô tả rõ kích thước, chất liệu và nơi dán.
Decal khác gì PP?
PP là tên viết tắt của polypropylene, một loại nhựa, còn decal là vật liệu gồm lớp mặt, lớp keo và lớp đế. Màng PP được dùng làm lớp mặt của sticker và nhãn. Khi có thêm lớp keo và lớp đế, màng PP được gọi là decal PP, tức là một loại decal nhựa. Trong in khổ lớn, “giấy PP” thường chỉ màng PP không có keo; loại màng này dai, không thấm nước và được dùng để in standee hoặc roll-up.
Decal trong là gì?
Decal trong là decal có lớp mặt bằng màng nhựa trong suốt, nên khi dán lên chai thuỷ tinh hoặc kính, phần không có hình in sẽ nhìn xuyên qua được.
Decal là giấy gì?
Decal là vật liệu tự dính, không phải một loại giấy; chỉ decal giấy và decal Kraft mới có lớp mặt bằng giấy. Còn phần bạn bóc bỏ ở mặt sau của mọi loại decal là lớp đế có phủ silicon.
Keo và bề mặt quyết định decal bám lâu hay bong
Decal bám lâu hay bị bong phụ thuộc vào loại keo, vật liệu của bề mặt và nhiệt độ. Theo bảng thuật ngữ keo của Avery Dennison, keo vĩnh viễn được làm để không bị bong mép, và tem dùng keo này khi gỡ ra sẽ làm hỏng tem hoặc bề mặt. Ngược lại, tem dùng keo bóc được có thể gỡ ra mà không làm hỏng tem lẫn bề mặt.
Keo của decal cũng cần thời gian để bám chắc: theo Avery Dennison, tuỳ điều kiện, keo cần từ 20 phút đến 24 giờ để đạt độ bám cao nhất. Vì vậy, tem vừa dán xong có thể còn bóc ra được, nhưng sau đó sẽ bám chắc hơn.
Theo Wikipedia, độ nhẵn, năng lượng bề mặt, độ sạch của bề mặt và lực ấn lúc dán đều làm thay đổi độ bám của keo. Về năng lượng bề mặt, Avery Dennison xếp nhựa PP, nhựa HDPE và nhựa LDPE vào nhóm nhựa có năng lượng bề mặt thấp, là nhóm nhựa mà keo acrylic thông thường khó bám vào. Nhựa LDPE được dùng chủ yếu để làm chai bóp, còn nhựa PP được dùng chủ yếu để làm hũ và nắp. Vì vậy, tem dán trên chai bóp hoặc hũ nhựa dễ bong mép hơn tem dán trên hộp giấy.
Nhiệt độ thấp cũng làm keo yếu đi. Theo Wikipedia, keo dán decal thường giảm hoặc mất độ dính khi gặp lạnh; cụ thể, phần lớn keo vĩnh viễn và keo bóc được chỉ dùng được tới khoảng -10 °C, còn keo dành cho đồ đông lạnh chịu được tới -40 °C.
Chọn decal và keo theo nơi dán
Bạn nên chọn decal theo nơi dán, rồi chọn loại keo theo vật liệu của bề mặt và nhiệt độ của nơi cất giữ đồ vật.
| Nơi dán | Lớp mặt thường dùng | Loại keo | Lưu ý khi dán |
|---|---|---|---|
| Hộp giấy, túi giấy | Decal giấy, decal Kraft | Keo vĩnh viễn | Dán trên mặt phẳng, tránh đường gấp |
| Chai lọ nhựa PP, HDPE | Decal nhựa sữa, decal trong, decal PP | Keo dành cho nhựa khó bám (hỏi xưởng) | Lau sạch và để khô bề mặt, miết chặt mép tem |
| Chai thuỷ tinh, mặt kính | Decal trong, decal nhựa sữa | Keo vĩnh viễn; tem cần gỡ sau này thì dùng keo bóc được (hỏi xưởng) | Lau sạch dầu và bụi trước khi dán |
| Đồ để tủ lạnh, tủ đông | Decal nhựa | Keo dành cho đồ đông lạnh nếu để tủ đông (hỏi xưởng) | Dán khi đồ vật còn khô, chưa đưa vào tủ |
| Ngoài trời | Decal nhựa in bằng mực ngoài trời, có cán màng | Keo vĩnh viễn | Tránh dán lên mặt sơn bong hoặc bám bụi |
Đồ vừa lấy từ tủ lạnh ra thường có hơi nước đọng trên mặt, nên tem dán lên lúc đó khó bám. Với chai nhựa mềm, bạn nên dán thử vài tem lên đúng loại chai sẽ bán, chờ một ngày rồi bóp thử thân chai để xem mép tem có bị bong hay không.
Khi đã chọn được loại decal, bạn có thể xem cách chọn hình dạng tem, kiểu bế và cách làm file ở trang in tem nhãn decal của xưởng. Nếu tem được dùng để dán niêm phong hoặc dán nhãn phụ lên hộp sản phẩm, bạn nên đặt in tem và in hộp giấy trong cùng một đợt để tem và hộp dùng chung bộ màu và logo. Bạn gửi file, kích thước tem và mô tả bề mặt dán qua Zalo 0372 233 696, hoặc mang chai mẫu hoặc hộp mẫu tới In Nam Khang ở 140 Lương Thế Vinh, Thanh Xuân, Hà Nội để xưởng tư vấn loại decal và loại keo.
Câu hỏi thường gặp
Decal nước là gì?
Decal nước là loại decal chuyển hình: hình được in trên giấy chịu nước, mặt giấy phủ một lớp keo tan trong nước. Khi ngâm vào nước, lớp hình tách khỏi giấy và được trượt lên bề mặt cần trang trí, chẳng hạn như mô hình nhựa.
Giấy glassine ở lớp đế decal là gì?
Glassine là giấy Kraft được cán láng rất kỹ rồi phủ thêm một lớp nhựa PVOH (polyvinyl alcohol). Theo Wikipedia, loại giấy này được dùng phổ biến làm lớp đế của nhãn ở châu Âu.
Dán decal lên tường sơn có làm bong sơn không?
Có thể bong sơn nếu decal dùng keo vĩnh viễn. Với tường sơn, bạn nên hỏi xưởng về decal dùng keo bóc được khi đặt, rồi dán thử ở một góc khuất trước khi dán cả mảng.
Decal có in được bằng máy in kỹ thuật số không?
Có. Tem decal nhỏ được in bằng máy in kỹ thuật số hoặc in offset theo hệ màu CMYK, còn decal khổ lớn để dán kính hoặc bồi lên tấm fomex được in bằng máy in kỹ thuật số khổ lớn.
Giá tem decal phụ thuộc vào những gì?
Giá tem decal phụ thuộc vào kích thước tem, loại decal, số lượng và các bước gia công như cán màng hay bế theo hình. Xưởng báo giá cụ thể sau khi bạn chốt số lượng, chất liệu và gửi file.
Nguồn
- Wikipedia, mục “Label”, cấu tạo nhãn và nhiệt độ sử dụng của keo (truy cập 13/11/2026).
- Wikipedia, mục “Release liner”, vật liệu lớp đế và lớp phủ chống dính (truy cập 13/11/2026).
- Wikipedia, mục “Pressure-sensitive adhesive”, keo dính khi ấn (truy cập 13/11/2026).
- Wikipedia, mục “Decal”, gốc của từ decal và decal nước (truy cập 13/11/2026).
- Wikipedia, mục “Plastic bottle”, loại nhựa làm chai bóp, hũ và nắp (truy cập 13/11/2026).
- Wikipedia, mục “Biaxially oriented polypropylene”, màng PP dùng làm sticker và nhãn (truy cập 13/11/2026).
- Avery Dennison, “Adhesives Glossary”, bảng thuật ngữ keo nhãn (truy cập 13/11/2026).
- Avery Dennison, “Low surface energy (LSE) bonding”, nhựa có năng lượng bề mặt thấp (truy cập 13/11/2026).
